دکتر ابراهیم ساتلیخ محمدی

هایپوگلایسمی [افت شدید قند خون]:Hypoglaysemia

 

● علل کاهش قند خون هيپوگليسمي چيست؟
عوامل زير مي توانند باعث کاهش قند خون شوند:
▪ فراموش کردن يا دير خوردن يک وعدة غذايي اصلي يا ميان وعده
▪ دريافت ناکافي مواد نشاسته اي در غذاهاي اصلي يا ميان وعده ها
▪ انجام ورزش بيش از حد معمول يا ورزش برنامه ريزي نشده
▪ افزايش ميزان مصرف قرص هاي خوراکي نظير گلي بن کلاميد
▪ بيماري کليوي يا کبدي که به دليل کاهش دفع دارو، باعث افزايش غلظت آن در خون شده باشد.
▪ تداخل اثر ديگر داروهاي مصرفي بيمار با داروهاي ضد ديابت بنابراين براي شروع يک داروي جديد، حتماٌ با پزشک خود مشورت کنيد. علامت ها و نشانه هاي کاهش قند خون چيست؟ زماني که غلظت قند خون پايين تر از حد معمول (معمولاٌ کمتر از حدود ۷۰ ميلي گرم در دسي ليتر) باشد، علامت هاي کاهش قند خون پديدار مي شوند.
علامت هاي هشدار دهنده افت قند خون عبارتند از:
▪ احساس ضعف و گرسنگي
▪ لرزش دست ها
▪ تعريق فراوان
▪ عصانيت و آشفتگي
▪ تپش قلب و نبض سريع
▪ گزگز و مورمور در اطراف دهان و انشگتان
▪ تاري ديد
علامت هاي ديگر:
▪ سردرد
▪ رنگ پريدگي
▪ تغيير خلق و خو
▪ کاهش تمرکز و حواس و پيدايش توهمات ذهني
▪ تحريک پذيري
▪ گيجي و منگي
▪ اختلال تکلم
▪ دو بيني
▪ کاهش سطح هشياري
▪ تشنج

توصیه ها Recommendation

1-هایپوگلایسمی فاکتور محدود کننده مهم در مدیریت درمان دیابت نوع 1 و2 می باشد تمام دیابتیکهایی که در ریسک هایپوگلایسمی هستند در مورد علایم ونشانه های هایپوگلایسمی سوال شود.  2-در دیابتیکهایی که درمان دارویی می گیرند،جستجو ,غربالگری وارزیابی از نظر اتفاق افتاده هایپوگلایسمی تشخیص داده نشده انجام شود وتوجه کنیم که ممکن است هایپوگلایسمی بدون اعلام داشته باشد. [unawarness hypoglycemia ]. 

طبقه بندی هایپوگلایسمی :

سطح 1-قند پایین 70 وبالای یابرابر54 میلی گرم در دسی لیتر در افراد عادی قند خون 70 یک استانه است که مکانیسم خودتنظیمی بدن موجب ظبیعی شدن قند خون می شود ولی در افراد دیابتی یا تجربه علایم هایپوگلایسمی ندارند که به ان هایپوگلایسمی بدون اعلام unawarness hypoglycemia می گویند یا مکانیسم جبرانی خوب کار نمی کند.

سطح 2-قند پایین 54 میلی گرم در دسی لیتر استانه علایم نوروگلایسمیک خود را نشان میدهد.اگر بیمار در سطح2  بدون غلایم ادرنو وهایپوگلایکوپنیک باشد ممکن است unawarness hypoglycemia دشته باشد که یک علامت هشدار باشد.

سطح 3-یک حادثه شدید که تغییر هوشیاری {منتال} ویاموقعیت فیزیکی که احتیاج به کمک دیگران برای کمک دارد.در این سطح چه اگاهانه یا بدون اگاهی ممکن است منجر ازدست دادن هوشیاری,تشنج وکما شود.ممکن است صدمه حاد از قبیل افتاده یا سقوط  وتصادف رانندگیویا جراحت شود.اگر سطح 1ویا2 در شخصی تکرار شود تنظیمات رژیم درمانی , مداخلات تغییر رفتاری واستفاده از تکنولوژی کمک کننده در جلوگیری وتشخیص هایپوگلایسمی, صورت گیرد.

درمان هایپوگلایسمی   Treatment

● در مواقع کاهش قند خون چه بايد کرد؟درمان اورژانسی هیپوگلیسمی
درمان هایپوگلایسمی سطح 1.در بیمارانی که قادر به خوردن میباشند، میتوان از قرصهایا مایعات حاوی گلوکز، شیرینی یا غذا استفاده نمود.هنگام افت قند خون بايد از مواد قندي سريع الاثر مانند نصف ليوان آب ميوه، چند قطعه شيريني، ۳ حبه قند يا آب نبات استفاده نمود. مقدار مصرف اين مواد{ 20-15 گرم }در شروع است ولی دردر افراد مختلف متفاوت است . 15 دقیقه بعد قند باید قند خون را اندازه گرفت  اگر هنوز زیر 70 است دوبار باید 20-15 گرم قند بدهیم تا به بالای 70 برسد اما بايد توجه داشت که به دنبال مصرف مواد قندي زود اثر، مواد قندي طولاني اثر يا يک وعده غذايي کامل نيز مصرف شود. اين کار به منظور پيشگيري از کاهش دوبارة قند خون انجام مي گيرد. مواد قندي طولاني اثر شامل يک عدد ساندويج، يک عدد ميوه، بيسکويت يا يک وعده غذايي کامل است.

درمان سطح 2 یا قند خون زیر54 و3یا در ریسک سطح 2 و3هستند. اگر درمان وریدی قابل انجام نباشد، از گلوکاگون زیرجلدی یا عضلانی (1mg) (در بزرگسالان ) به ویژه در مبتلایان به دیابت نوع I استفاده میشود.مراقبان بیمار وپرسنل مدرسه واعضای خانواده دیابتیکها باید از محل گلوکاگون وکی و چگونه از گلوکاگون استفاده کنند .با توجه به اینک گلوکاگون نوع استنشاقی و محلول ثابت هم دارد محدو به استفاده فقط توسط متخصصین مراقبت بهداشتی نیست. اگر بیمار قادر به خوردن نباشد باید از درمان تزریقی استفاده کرد. تجویز ۲۵ گرم گلوکز وریدی[ 50%Dextrose]و سپس انفوزیون گلوکز تحت مانیتورینگ سریال گلوکز پلاسما، درمان تزریقی این بیماران می باشد.شروع 25-10 گرم یا 50-20 سی سی در عرض 3-1 دقیقه تزریق شود و سپس دکستروز 10%-5%  هر 15 دقیقه قند خون چک شودتا قند خون بالای 100 برسد.تزریق سریع یا زیاد دکستروز 50% ممکن است موجب سندروم هایپر اسمولار شود واستفاده مداوم طولانی ای سرم مخصوصا اگر قند خیلی بالا رود موجب هایپوکالمی می شود.سرم هایپر تونیک 50% در مواقعی که از وریدهای مرکزی تزریق می شود باید  رقیق و اهسته تزریق شود.

در هیپوگلیسمی ناشی از سولفونیل اوره ها از اکترئوتاید استفاده میشود. اکترئوتاید یک آنالوگ سوماتوستاتین بوده که ترشح انسولین را مهار میکند. درمان با اکترئوتاید، موقتی بوده و بیماران هرچه سریعتر باید غذا بخورند.

https://www.uspharmacist.com/article/addressing-hypoglycemic-emergencies

ورزش و فعالیت فیزیکی وهایپوگلایسمی

در بیماران دیابتی که انسولین یا داروی ترشح کننده استفاده می کنند, اگر مقدار دارو یا مصرف کربوهیدرات را تغییر ندهد,فعالیت فیزیکی ممکن است موجب افت قند خون شدید شود.اشخاصی که این داروها را مصرف می کنند اگر قند خون زیر 90 باشد ,ممکن است قبل از ورزش احتیاج به خوردن غذا پیدا کنند. واین موضوع بستگی به موارد زیر دارد.1-ایا قادر هستند مقدار انسولین رادر حین ورزش پایین بیاورند [مانند پمپ انسولی یا کاهش دوز انسولین قبل ورزش]2-زمانی که ورزش انجام می شود 2- شدت ورزش 4- مدت ورزش .در بعضی بیماران,افت قند خون  بعد ورزش و حتی چند ساعت بعد ورزش به علت افزایش حساسیت به انسولین اتفاق بیافتد.در بیمارانی که انسولین وداروهای ترشح انسولین استفاده نمی کنند,اقدامات پیشگیری از افت قند خون لازم نیست.بعلت تغییرات قند خون در جواب به ورزش و بسته به اثرات ورزش [ شدت ومدت ورزش], بهتر است قبل و بعد از ورزش ,قند خون بیمار اندازه گیری شود.

پیشگیری از هایپوگلایسمی   Prevention

استفاده از تکنولوژی CGM در پیشگیری از هایپوگلایسمی دیابت

بیماریهای تداخل کننده      Intercurrent   Illness

https://www.uspharmacist.com/article/addressing-hypoglycemic-emergencies

ادامه مطلب...

اطلاعات تماس

مطلب دکتر ابراهیم  محمدی {ساتلیخ}

گلستان - گنبد کاووس- امام خمینی شمالی- نرسیده به میدان یادبود- پلاک  378

تلفن: 33290922 - 017

 

مرکز معاینات سلامت شغلی

گلستان - گنبد کاووس- بلوار سینا- نبش کوچه دهم - پلاک 136-134-132

تلفن: 33385039 - 017 ، 33385029 - 017

rsform